Artikel: Het Orakel van Delft

Het standbeeld van Hugo de Groot staat momenteel niet op de Markt. In verband met de herinrichting van de Markt wordt de kans waargenomen om Huug, zoals hij wel liefkozend door Delvenaren wordt genoemd, schoon te maken. Het verhaal van de ontsnapping uit Loevestein kennen de meeste Nederlanders wel, maar dat hij ook wel het Orakel van Delft werd genoemd, is niet zo algemeen bekend. 

Op 10 april 1583 werd Hugo de Groot aan de Oude Langendijk geboren. Zijn geboortehuis staat er niet meer, maar een bronzen bordje naast het poortje naar de Huigh de Groothof herinnert aan de plaats waar het gestaan heeft. Hugo kwam uit een deftige regentenfamilie. Zijn grootvader was raad, schepen, burgemeester en curator van Delft. De vader van Hugo was ook raad, schepen en burgemeester van Delft, maar ook curator van de in 1574 opgerichte Leidse Hogeschool.

Hugo was een bijzonder kind. Een wonderkind. Toen hij acht jaar was, ging hij al naar de Latijnse school in de Schoolstraat, die zijn naam aan die school te danken heeft. Op die leeftijd schreef hij ook al een gedicht in het Latijn. Toen hij elf was, ging hij in Leiden studeren. Toen hij twaalf jaar was, schreef hij een gedicht in het Grieks, opgedragen aan zijn studievriend Prins Frederik Hendrik, die in 1584 in het Prinsenhof in Delft was geboren.

Toen hij vijftien jaar oud was, promoveerde hij al tot doctor in de rechtsgeleerdheid in Orleans in Frankrijk. Op die leeftijd ging hij ook al met Oldenbarnevelt op staatsbezoek naar bijvoorbeeld het hof van Frankrijk. Daarna vestigde hij zich als advocaat in Den Haag. In 1607 werd hij openbare aanklager van het Hof van Holland en Zeeland en West-Friesland. De VOC vroeg hem in moeilijke kwesties om raad, zoals bij voorbeeld in 1603 toen de zeeheld Jacob van Heemskerck een rijk beladen Portugese kraak veroverde. De vraag was of dit juridisch gezien wel kon. Hugo de Groot gaf hierover advies en schreef in 1605 over deze materie het boek “De Jure Praedae”, hetgeen “Over het recht van de buit” betekent. In 1609 volgt het beroemde boek “Mare Liberum”, hetgeen “Vrije zee” betekent en waarin onder meer de territoriale wateren gedefinieerd worden.

In het Twaalfjarig Bestand volgde de staatsgreep van Prins Maurits met de contraremonstranten. Oldenbarnevelt werd onthoofd en Hugo de Groot kwam er als remonstrant nog genadig af. Hij werd levenslang gevangen gezet op slot Loevestein. Ook zijn vrouw Maria van Reigersberch verbleef daar. Vele Nederlanders kennen dat verhaal wel, alhoewel een bepaalde leeftijdsgroep dit nooit op school blijkt te hebben gehad. Als geleerde kreeg hij elke maand een kist vol met boeken. Na een paar jaar besloot hij zelf in de boekenkist te gaan zitten en zo te ontsnappen met behulp van de trouwe dienstmaagd Elsje van Houweningen. Hij vluchtte daarna via Antwerpen naar Parijs.

De Franse koning Lodewijk XIII was erg met hem ingenomen en kende hem een jaargeld toe. De Franse staatsman Kardinaal de Richelieu was hem echter niet zo goed gezind. Hij heeft ongeveer tachtig boeken geschreven. In 1625 schreef hij zijn belangrijkste boek: “De Jure Belli ac Pacis”, hetgeen “Van het recht van oorlog en vrede” betekent. Hugo is nog wel even terug geweest in Nederland, maar hij moest het land toch weer verlaten. Hij was het laatste deel van zijn leven gezant voor Zweden in Parijs. Op een tocht naar Zweden leed hij schipbreuk en overleed hij in Rostock op 29 augustus 1645.

Op 30 oktober werd Hugo de Groot in de Nieuwe Kerk in Delft begraven. Daar bevindt zich ook een grafmonument ter ere van deze grondlegger van het zeerecht en het recht tussen de volkeren. Pas in 1886 zou het standbeeld van deze grote man op de Markt verschijnen. Het wordt tijd, dat het standbeeld weer terug komt, zodat de bezoekers aan Delft kunnen zien, dat Hugo Grotius hier thuis hoort.

(Auteur: Sybrand de Jong – oktober 2003)

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

22.592 Spam Comments Blocked so far by Spam Free Wordpress

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>