Artikel: VOC-schip Duyfken bezoekt Delft

Na ongeveer 400 jaar doet het VOC-schip Duyfken Nederland weer aan. Dit keer bestaat de vracht niet uit specerijen uit het Verre Oosten, maar uit reclame. Reclame voor de viering van het vierhonderdjarige bestaan van de VOC met een herinnering aan de Gouden Eeuw die de Nederlanden toen beleefden. Voor Delft een reden om een belevingsweekend te organiseren, waarbij men zich weer in de zeventiende eeuw waande.

Duyfken

Op zaterdag 18 mei j.l. kwam de Duyfken vanuit Rotterdam over de Schie naar Delft, zoals de schepen van de VOC dat in de zeventiende en achttiende eeuw ook deden. Van 15 tot 17 mei is de Duyfken te gast geweest bij Stichting De Delft in Rotterdam na een bezoek gebracht te hebben aan Texel, Amsterdam en Middelburg.

De Duyfken is rond 1600 gebouwd in Amsterdam, als een snel, bewapend vrachtschip. Het werd een jacht genoemd. In 1601 werd het gekozen om als verkenningsschip en boodschapper deel uit te maken van de Molukse vloot om met vier grotere schepen uit te zeilen naar de Molukken in Oost-Indië. Zo’n tocht naar het Verre Oosten betekende in die dagen veertig weken zeilen. Bij aankomst in Straat Soenda raakte de Duyfken direct betrokken bij een gevecht met een Portugese vloot van dertig schepen. Na diverse gevechten hebben de Portugezen hun blokkade van Bantam moeten opheffen, waardoor de Iberische dominantie in de specerijenhandel werd doorbroken. Na een aantal tochten is de Duyfken weer naar de Nederlanden gekomen. In december 1603 zeilde de Duyfken, inmiddels aangekocht door de VOC, met kapitein Willem Janszoon voor de tweede keer naar Oost-Indië met een VOC vloot.

Australië ontdekt

Na vele lokale tochten werd de Duyfken aan het begin van het jaar 1606 uitgezonden op een reis naar het oosten en het zuiden om het onbekende Nova Guinea te ontdekken, waarvan gezegd werd, dat er onvoorstelbare rijkdommen aan goud en specerijen te verkrijgen waren. Op deze reis heeft de Duyfken Australië ontdekt bij de noordelijke kust bij Cape York. Hierna zeilde het zuidelijk tot Kaap Keerweer, waar de bemanning in contact kwam met de locale bevolking. Volgens Aboriginal overlevering leverde deze ontmoeting negen doden aan de kant van de bemanning van de Duyfken op, waarbij er ook aan de kant van de Aboriginals enkele doden vielen. Bij Kaap Keerweer, die ook nu nog zo genoemd wordt, keerde de Duyfken terug. Het schip werd hiermee het eerste Europese schip dat Australië bezocht, in kaart bracht en een deel van het continent beschreef. Hiermee werd Australië op de kaart gezet.

Het huidige schip in Delft is natuurlijk niet het origineel. Dat vond in 1608 na beschadigd te zijn in een zeeslag zijn einde op een strand bij Makian Eiland van de Molukken, omdat het niet te repareren was mede vanwege aantasting door paalworm. De huidige Duyfken is gebouwd en uitgerust in Fremantle in de provincie West-Australië. Het is op dezelfde manier gebouwd als indertijd gedaan werd. De bouw heeft totaal drie jaar geduurd. Onder elk van de drie masten is een munt gelegd, een Nederlandse, een Indonesische en een Australische, zodat elk van de drie landen, die betrokken waren bij de oorspronkelijke Duyfken, en bij het bouwen van de replica, vertegenwoordigd zijn.

Zware storm

Op 5 mei 2001 vertrok de Duyfken vanuit Australië naar Nederland. Op 28 april j.l. kwam het aan bij Texel. Het gehele traject is zeilend afgelegd. Vroeger deden ze dat in ongeveer veertig weken. Dat de reis nu langer geduurd heeft, komt omdat ze veel meer havens hebben aangedaan en daar ook enige tijd verbleven hebben. Vroeger vormden twintig mannen de bemanning. Nu bestaat de bemanning uit gemiddeld zestien mannen en vrouwen. Bob Looijschelde uit Amsterdam is één van hen en is bij het bezoek aan Delft aan boord aanwezig. “Ik ben vanaf Australië meegezeild en heb de tocht volledig meegemaakt”, zegt Looijschelde. “We hebben tijdens die tocht tweemaal een zware storm meegemaakt. De eerste was bij Kaap de Goede Hoop en de tweede bij het Kanaal. Bij Zuid Afrika stonden golven van zeven meter hoog en het enige dat we konden doen was het schip de golven laten volgen en wachten op beter weer. Er zijn tijdens de tocht ook nog wel mensen zeeziek geweest.”

Voor de kapitein en de koopman was er een zeer kleine hut en twee kooien met matrassen van elandhaar. Voor de gewone bemanning was geen slaapplaats aanwezig. Men sliep gewoon zittend aan dek. Nu is dat gelukkig anders. “We hadden voor de bemanning veertien hangmatten in het ruim gespannen.” zegt Bob Looijschelde: “Er is ook een keuken aan boord. Alleen toen het gas op was, moesten we noodgedwongen de antieke vuurplaats gebruiken. Het koken gebeurde door de chef, want wij hadden het veel te druk met zeilen. Scheurbuik hebben we niet gekregen, want we hadden een kist vol met vitamine C pillen bij ons. Er zijn ook wel eens ruzies geweest, omdat de mensen zo lang achter elkaar op zo’n kleine oppervlakte moesten leven. Om de stemming er in te houden, werd er elke zaterdag een happy hour gehouden met muziek erbij. Volgens Australisch gebruik werd er dan ook een Song Oper georganiseerd. Iedereen moest dan bij toerbeurt een liedje maken en dat ten gehore brengen.”

Dit slaat alles

James Holdsworth is de Australiër, die verantwoordelijk is voor de toer en de gidsen. “Het is in geen enkele plaats zo druk geweest als hier in Delft”, zegt Holdsworth. “We hebben overal veel belangstelling gehad, maar dit slaat alles. Mensen moeten in een lange rij wachten, voordat ze het schip op mogen. Het schip is gewoon te klein om het maar op zijn beloop te laten. We zijn momenteel bezig om één of meer sponsors voor de terugtocht te vinden. Als dat lukt, gaan we weer terugzeilen.”  Bob Looijschelde: “Als ze terug gaan zeilen, ga ik absoluut mee.”

Rond de Duyfken was een markt ingericht waar men onder meer specerijen, sigaren, koffie en thee kon kopen. De Marine was ook aanwezig met een scheepssimulator. Bij het Legermuseum vond de rest van de activiteiten plaats. Op verschillende plaatsen werden in en rond het historische gebouw van het Armamenterium acts opgevoerd, waardoor men zich weer in de zeventiende eeuw waande. De publieke belangstelling was beide dagen enorm en men kan terugkijken op een zeer geslaagd belevingsweekend.

(Auteur: Sybrand de Jong – mei 2002)

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

22.640 Spam Comments Blocked so far by Spam Free Wordpress

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>