Artikel: Toren van de Oude Kerk

De toren van de Oude Kerk staat bekend als de Oude of Scheve Jan.  Hij is gebouwd tussen 1325 en 1350. Er doen veel verhalen over deze toren de ronde. Hij is dan ook al vele eeuwen een belangrijk gezicht van Delft. Hij was met 75 meter hoogte tot het gereedkomen van de toren van de Nieuwe Kerk de hoogste toren in de verre omtrek. 

De toren staat scheef voor de kerk en er gaan verhalen, dat dit komt, omdat de toren op fundamenten van een oudere toren zou staan. Er wordt zelfs over een wachttoren uit de Romeinse tijd gesproken. Hiervoor zijn echter geen bewijzen gevonden. Door het plaatsen van de toren voor de kerk, is de toren op de openbare straat komen te staan. Men heeft zeer waarschijnlijk ook de gracht verlegd om de toren hier te kunnen bouwen. De fundamenten liggen gedeeltelijk in de vroegere gracht.

Er gaat ook het verhaal dat de architecten  hun vakmanschap wilden tonen door de toren naar het westen te laten hellen. Er is geen enkel bewijs voor dit verhaal gevonden. De toren is wel gaan zakken tijdens de bouw. In die tijd was dat geen enkele reden om te stoppen met de bouw. Ze bouwden wel netjes te lood verder. Hierdoor is een kromming in de toren gekomen. Bij de restauratie omstreeks 1900 zijn de vier kleine bouwvallige torentjes onder leiding van architect Cuypers er in het lood weer opgemetseld, waardoor er nu een knik in de toren zit.

De toren van 75 meter hoog helt 1,60 meter naar het westen. Dit ziet er bedreigend uit. Zeker voor de nonnetjes, die aan de overkant van de gracht in het St.-Agathaklooster woonden. Als het hard stormde, gingen ze aan de andere kant van het klooster slapen, omdat ze bang waren, dat de toren bovenop ze zou vallen. In de negentiende eeuw was de toestand van de toren dusdanig, dat men toch bang was voor instorten. Op 4 juni 1843 vond zelfs de aanbesteding plaats voor de sloop van de toren. Na fel protest is toen besloten de toren uitgebreid te restaureren.

De toren is opgetrokken uit metersdikke muren, waardoor het totale gewicht op wel zestien miljoen kilo komt. In de noordelijke en zuidelijke muur leiden  spiltrappen naar de tweede overwelving. In de noordelijke muur  bevindt zich in de westhoek een kleine ruimte van 1,20 bij 1 meter, die afgesloten kan worden met een stalen deur. Het verhaal gaat, dat Balthazar Gerards, de moordenaar van Willem van Oranje in 1584 in het Prinsenhof, daar gevangen heeft gezeten.

In het begin van de zeventiende eeuw werd een groot uurwerk in de toren aangebracht. Er kwamen vier wijzerborden met het jaartal 1605 erop, die zich tussen de vier hoektorentjes bevinden en worden ondersteund door twee leeuwen die het wapenschild van Delft vasthouden. De wijzerborden aan de oost- en westkant zijn in de negentiende eeuw verwijderd. In 1960 is dat bij de torenrestauratie hersteld en deze wijzerborden dragen om die reden dan ook het jaartal 1960.

Er hangen momenteel nog twee klokken in de toren. De nieuwste is de Laudateklok, die door Jan Albert de Grave in 1719 is gegoten. In januari 1943 werd deze klok door de bezetter uit de toren gehaald om samen met de klokken uit de Nieuwe Kerk naar Duitsland af te voeren. Na de oorlog keerden ze terug naar Delft en in 1946 werd de Laudateklok weer op haar plaats gehangen in de toren. De oudste klok is de Trinitasklok, die door Hendrick van Trier in 1570 is gegoten.  Deze klok weegt bijna 9.000 kilo en heeft een diameter van 2,30 meter. Hij wordt vanwege zijn zware brombasgeluid de Bourdon genoemd. Hij wordt alleen nog bij bijzondere gebeurtenissen geluid. De laatste keer was bij de bijzetting van Prins Claus in oktober 2002. Het was toen de enige klok die in Delft geluid werd. Op de hele uren is de klok wel te horen, want dan slaat een hamer tegen de stilhangende klok.

(Auteur: Sybrand de Jong – oktober 2003)

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

22.640 Spam Comments Blocked so far by Spam Free Wordpress

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>